در مطلب قبل به معرفی رویه راکت و انواع آن پرداختیم. در این مطلب به توصیف ویژگی های رویه راکت می پردازیم. آگاهی از ویژگی های رویه و خصوصیات آن برای انتخاب راکت مناسب بسیار ضروری می باشد.
ویژگی های رویه راکت
سرعت (Speed):
میزان نیرویی است که از طریق ارتجاع رویه تولید می شود. به عبارت دیگر هرچه سرعت رویه بیشتر باشد، نیروی بیشتری به توپ منتقل شده و در نتیجه توپ با سرعت و شتاب بیشتری از راکت جدا خواهد شد. شرکت ها برای بیان سرعت ممکن است از واژه های Speed و یا Power استفاده کنند. مقادیر سرعت بر اساس استاندارد شرکت تولیدکننده می باشد.
پیچ (Spin):
پیچ یا (Spin) در واقع میزان سرعت چرخش توپ را که توسط رویه ایجاد می شود بیان می کند. مقدار پیچ دهی رویه به عواملی همچون چسبندگی رویه (Tackiness)، ضخامت اسفنج رویه (Sponge Thickness)، سفتی اسفنج (Spone Hardness) و جنس لاستیک سطح بالایی رویه بستگی دارد.
کنترل (Control)
اشاره به میزان راحتی در کنترل قدرت (سرعت) ضربات دارد. هرچه سرعت رویه راکت بیشتر شود کنترل کاهش می یابد و بالعکس، در نتیجه تولیدکنندگان همواره به بدنبال افزایش کنترل رویه راکت می باشند. برخلاف باور عموم مردم، “کنترل” نسبت به “سرعت” رویه راکت بیان می شود به عنوان مثال اگر دو رویه A با سرعت 10 و کنترل 6 و رویه B با سرعت 7 و کنترل 6 را در نظر بگیریم می توان گفت کنترل این دو رویه یکسان نیست و کنترل کردن رویه A به مراتب سخت تر از رویه B خواهد بود و این بدلیل تفاوت در سرعت راکت می باشد. توجه داشته باشید کاهش بیش از حد سرعت نیز باعث کاهش کنترل می شود و باید حد اعتدال آن را رعایت کرد.
چسبندگی (Tackiness):
چسبندگی رویه بصورت مستقیم به جنس لاستیک رویه بستگی داشته و هرچه رویه چسبنده تر باشد باعث می شود توپ مدت زمان بیشتری روی سطح رویه باقی بماند. در نتیجه پیچ بیشتری تولید شده و توپ با قوس بیشتری روانه میز حریف می شود و بالعکس اگر چسبندگی رویه کم باشد توپ مدت زمان کمتری روی سطح رویه باقی مانده و با سرعت بیشتر اما پیچ و قوس کمتری روانه میز حریف می شود. به رویه هایی با چسبندگی بالا “Tacky Rubber” گفته می شود. رویه هایی که بازیکنان چینی اغلب از آن استفاده می کنند دارای چسبندگی بسیار زیادی هستند که اصطلاحا به آن ها (Tacky Chinese Rubber) گفته می شود.
توجه داشته باشید تفاوت زمانی ذکر شده تنها کسر کوچکی از ثانیه می باشد. همچنین باید توجه داشت که چسبندگی رویه تنها یکی از عوامل موثر در پیچ، سرعت و زاویه پرتاب رویه می باشد.
سفتی اسفنج (Sponge Hardness):
اشاره به میزان سفتی اسفنج و میزان ارتجاع آن دارد. رویه های سرعتی عموما دارای اسفنج سفت تری نسبت به باقی رویه ها می باشند. میزان سفتی اسفنج به صورت مستقیم با سرعت رویه و میزان قوس دهی آن (زاویه پرتاب) ارتباط دارد. رویه با اسفنج نرم تر دارای سرعت کمتر و زاویه پرتاب بیشتری هستند. امروزه اکثر شرکت های تولیدکننده برای بیان سفتی اسفنج از واحد درجه استفاده می کنند که هرچه درجه سفتی یک رویه بیشتر باشد رویه دارای اسفنج سفت تری خواهد بود. برای مثال رویه با سفتی 43 درجه از رویه ای با سفتی 47 درجه دارای اسفنج نرم تری است.
برخی از شرکت های تولید کننده از واژه های Soft ،Medium ،Hard و… برای بیان میزان سفتی اسفنج استفاده می کنند.
سفتی اسفنج یکی از مهم ترین موارد در انتخاب رویه مناسب می باشد و توجه به آن کاملا ضروری می باشد.
ضخامت اسفنج رویه (Thickness)
میزان ضخامت اسفنج رویه می باشد و با میلیمتر نمایش داده می شود. هر رویه عموما با اسفنج به ضخامت های ،1.5mm 1.7mm ،1.9mm ،2mm ،2.1mm ،2.2mm و Max تولید می شوند. تغییر ضخامت اسفنج رویه موجب تغییر وزن، زاویه پرتاب و حس ضربه راکت می شود. هرچه ضخامت رویه کمتر باشد لرزش بیشتری از توپ به چوب راکت و در نهایت به دست بازیکن منتقل می شود. طبق قانون فدراسیون جهانی تنیس روی میز (ITTF) ضخامت رویه (لاستیک و اسفنج) به انضمام چسب نباید بیشتر از 4 میلیمتر باشد.
زاویه پرتاب (Throw Angle):
زاویه پرتاب یا Throw Angle عبارت است از میزان قوسی که رویه می تواند به توپ منتقل کند. این معیار صرفا برای ضربات Top Spin مورد استفاده قرار می گیرد. رویه هایی که زاویه پرتاب کمتری دارند توپ را بصورت مستقیم تر روانه میز حریف می نمایند و بالعکس. در برخی منابع برای بیان زاویه پرتاب از واژه Catapult (منجنیق) استفاده شده است. باید توجه داشت که در ضربات چاپ (Chop) و پیچ زیر (Under Spin) رویه هایی که زاویه پرتاب بالاتری دارند توپ را با ارتفاع کمتری برگشت می دهند.
در تصویر زیر نمونه ای از میزان سرعت، پیچ، سفتی اسفنج، ضخامت اسفنج و زاویه پرتاب رویه که بر روی محصول درج شده است را مشاهده می نمایید.
وزن (Weight)
میزان وزن رویه بر اساس گرم (G) می باشد. وزن رویه به جنس و ضخامت رویه بستگی دارد. محدودیت قانونی در وزن رویه وجود ندارد ولی رویه راکت نباید بیش از حد سبک و یا سنگین باشد. وزن زیاد رویه باعث خستگی زودرس و وزن کم آن باعث بی ثباتی در ضربات و همچنین آسیب های احتمالی می شود.
موج دهی (Deception)
موج دهی یا Deception تنها در رویه های دون دار به کار برده می شود و بیانگر قابلیت رویه در تولید توپ های پیچیده (توپ هایی که تشخیص پیچ آن مشکل باشد، (Funky Balls) می باشد. برای بیان موج دهی رویه ممکن است از اصطلاح (Randomized Spin) به معنی پیچ تصادفی نیز استفاده شود.
معکوس کنندگی (Reversal)
معکوس کنندگی یا Reversal تنها در رویه های دون دار به کار برده می شود و بیانگر قابلیت رویه در معکوس سازی پیچ ضربات حریف می باشد.
مواردی که در بالا به آن اشاره شد، مشخصه هایی بودند که توسط تولیدکننده در کاتالوگ ها و روی جعبه محصول منتشر می شوند.
فروشگاه ها، بازیکنان و مربیان ممکن است از مشخصه های دیگری برای توصیف مزایا و معایب راکت استفاده کنند که پرکاربردترین آن ها عبارت اند از:
دامنه سرعت (قدرت) یا (Gears):
قابلیت رویه در تولید سرعت های متفاوت می باشد. هرچه دامنه سرعت رویه بیشتر باشد رنج گسترده تری از سرعت در اختیار شما خواهد بود. رویه با دامنه سرعت بیشتر (Many Gears) می تواند توپ های آهسته در ضربات آرام و توپ های سرعتی در ضربات محکم را برگشت دهند. رویه با دامنه سرعت کمتر (Few Gears) همواره توپ ها را یا آهسته و یا سرعتی برگشت می دهند.
ثبات (Consistency)
منظور از ثبات رویه عبارت است حفظ کیفیت و خاصیت اصلی رویه در طول زمان. برای مثال آیا یک مدل رویه از یک برند خاص که در سال 2015 تولید شده با همان مدل که در سال 2016 تولید شده کیفیت برابری دارند؟
درصورتی که کنترل کیفی (Quality Control) ضعیفی را در تولید محصولات خود به کار گیرد منجر به کاهش ثبات محصولات خواهد شد.
ثبات رویه راکت به یکسان بودن کیفیت مواد استفاده شده، جنس رویه، روند تولید و میزان نظارت بر فرآیند تولید در طول زمان بستگی دارد.
عمر رویه (Durability)
مدت زمانی که رویه خاصیت اصلی خود را حفظ می نماید را با عمر رویه (Durability) بیان می کنند. رویه هایی با عمر بالا ارزش خرید بالاتری دارند زیرا مدت طولانی تری جوابگوی نیاز شما خواهند بود. البته باید اشاره کرد که هیچ معیار دقیقی برای بیان میزان عمر رویه وجود ندارد و می توان گفت تنها راه پی بردن به عمر رویه استفاده از تجربیات فردی بازیکنان مختلف می باشد.
میزان تمرین روزانه، سطح بازی، شرایط آب و هوایی و نحوه نگهداری از راکت بصورت مستقیم با میزان عمر رویه ارتباط دارد.
مواردی که در بالا به آن اشاره شد اصطلاحات رایج رویه راکت تنیس روی میز و معیارهای مهم در انتخاب رویه مناسب می باشد. آگاهی از ویژگی های چوب و رویه و تعاریف آن همچنین میزان تاثیر آن ها در بازی در انتخاب راکت مناسب بسیار ضروری است. در مطلب بعدی به بیان راهکارهایی برای انتخاب راکت مناسب خواهیم پرداخت.
باما همراه باشید.
